Εφικτή η αναβλάστηση των καμένων ελαιώνων

Οι προτάσεις της Επιστημονικής Εταιρείας Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας

Πέμπτη, 26 Αύγουστος 2021 07:28 | | E-MAIL ΕΚΤΥΠΩΣΗ
Εφικτή η αναβλάστηση των καμένων ελαιώνων

Σημαντικά στοιχεία για τον τρόπο μεταχείρισης των εδαφών, των καμένων ελαιόδεντρων και την άμεση αποζημίωση των πληγέντων ελαιοπαραγωγών παραθέτει η Επιστημονική Εταιρεία Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας (4Ε), με αφορμή τις πρόσφατες πυρκαγιές στη χώρα μας και τις μεγάλες ζημιές που προκάλεσαν στους ελαιώνες, όπως στην περίπτωση της Ανατολικής Μάνης.

Σύμφωνα με την «4Ε», η ελιά είναι γνωστό ότι έχει μεγάλη ικανότητα αναβλάστησης και ανανέωσης ή και αναγέννησης από τους βλαστούς, τους βραχίονες, τον κορμό ή ακόμη και από τους γόγγρους και το ριζικό σύστημα. «Οι παραγωγοί θα πρέπει να δείξουν αυτοσυγκράτηση και να περιμένουν την ένδειξη αναβλάστησης ή όχι των δένδρων», εξηγεί η Εταιρεία. Η αναβλάστηση μπορεί να ξεκινήσει από το φθινόπωρο, αλλά να ολοκληρωθεί την ερχόμενη άνοιξη ή ακόμη και το ερχόμενο καλοκαίρι είναι η εκτίμηση της Εταιρείας.

«Για παράδειγμα στις πυρκαγιές του 2007, η εμπειρία έδειξε ότι η αναβλάστηση από το έδαφος καμένων δένδρων στην Ηλεία ξεκίνησε περίπου 15-20 ημέρες μετά τη σοβαρή ζημιά τους από τη φωτιά. Η αναβλάστηση, όμως, στο υπέργειο μέρος των δένδρων ξεκίνησε πολύ αργότερα (αρχές άνοιξης) και συνεχίστηκε μέχρι και αρχές καλοκαιριού. Επομένως, θα πρέπει να γίνει συστηματική παρακολούθηση της αναβλάστησης μέχρι την ολοκλήρωσή της πριν να ληφθούν αποφάσεις για τον τρόπο αποκατάστασης των καμένων δένδρων», επισημαίνει η «4Ε».

Προτάσεις
Με βάση τα παραπάνω και την εμπειρία της αποκατάστασης των καμένων ελαιώνων το 2007 και την μελέτη του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, από την Εταιρεία Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας προτείνονται τα ακόλουθα:

• Οι παραγωγοί δεν πρέπει να βιαστούν και να εφαρμόσουν κλαδέματα, οργώματα ή ακόμη χειρότερα εκρίζωση των δέντρων μέχρι τις αρχές της ερχόμενης άνοιξης. Το φθινόπωρο και το χειμώνα προέχει η προστασία του εδάφους. Το πρώιμο φθινοπωρινό όργωμα και η εκρίζωση των ελιών θα προκαλέσει έντονη διάβρωση των εδαφών με τις πρώτες φθινοπωρινές μπόρες. Το άμεσο αποτέλεσμα αυτών θα είναι  η ολοκλήρωση της καταστροφής των πυρκαγιών, ενώ ταυτόχρονα θα μεγεθύνει και τις ζημιές από τις πλημμύρες στις περιοχές αυτές. Το ριζικό σύστημα των δέντρων θα βοηθήσει στην αποφυγή διαβρώσεων και τη συγκράτηση του επιφανειακού εδάφους που είναι πολύτιμο για τις ελιές και τις καλλιέργειες γενικότερα. Η κόμη των δέντρων, αυτών που δεν έχουν καεί ολοσχερώς, θα βοηθήσει στο μετριασμό των αρνητικών επιδράσεων της βροχής στις καμένες εκτάσεις.

• Τονίζεται ακόμη ότι τα δέντρα και ιδιαίτερα η ελιά μπορούν εύκολα να ανανεωθούν ή αναγεννηθούν μέσα σε λίγα χρόνια, το έδαφος όμως που αποτελεί ένα εθνικό κεφάλαιο, αν χαθεί δύσκολα θα δημιουργηθεί ξανά. Ακόμη και τα καμένα αιωνόβια δένδρα ελιάς στις Ροβιές Εύβοιας, όπως η υπερ-αιωνόβια ελιά «Νύμφη», υπάρχει πιθανότητα να αναβλαστήσουν αρκεί να προστατευτούν. Μία ήπιου χαρακτήρα παρέμβαση που μπορούν να κάνουν οι παραγωγοί, όπου είναι εφικτό, είναι η σπορά φθινοπωρινών φυτών κύρια ψυχανθών μετά τις πρώτες βροχές που θα συμβάλλουν στην αποφυγή της διάβρωσης των εδαφών και την αύξηση της οργανικής ουσίας και του αζώτου στο έδαφος.

Οι εκτιμήσεις της Εταιρείας Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας είναι ότι «το μεγαλύτερο ποσοστό των καμένων ελαιόδεντρων θα αναβλαστήσει είτε από το υπέργειο μέρος (βλαστούς, βραχίονες, κορμό) είτε από το υπόγειο μέρος του τις ρίζες. Το 2007, για παράδειγμα στην Ηλεία, το 90% των ελαιόδενδρων αναβλάστησε και μόνο το 10% περίπου κάηκε ολοσχερώς και εκριζώθηκαν τα καμένα δένδρα (εικόνες αναβλάστησης μετά τις ζημιές το 2007). Ο βαθμός της ζημιάς δεν θα είναι ίδιος σε όλα τα καμένα ελαιόδενδρα γιατί η ζημιά επηρεάζεται  από πολλούς παράγοντες. Για τους λόγους αυτούς προτείνεται να γίνει προσεκτική εξέταση των δέντρων, από ειδικούς γεωπόνους σε συνεργασία με τους παραγωγούς και τοπικούς γεωπόνους στο τέλος χειμώνα αρχές άνοιξης, ώστε να προσδιοριστεί ο βαθμός της ζημιάς των δέντρων».

Επομένως, σύμφωνα με την «4Ε» «και η διαχείριση των καμένων δένδρων θα διαφέρει ανάλογα με το βαθμό της ζημιάς, την περιοχή και άλλους εδαφοκλιματικούς παράγοντες. Στη συνέχεια θα δοθούν οι κατάλληλες οδηγίες στους παραγωγούς για τη σωστή και αποτελεσματική αποκατάσταση των δέντρων. Βασικά κριτήρια για τη διάκριση των ζημιών εκτός των καμένων φύλλων και βλαστών είναι σχισίματα και αποκολλήσεις φλοιού, αλλαγή χρώματος και αλλοιώσεις των ιστών, όπως αυτό του καμβίου (σκούρο ή μαύρο χρώμα του φλοιού και του ξύλου μετά από ανασήκωμα του φλοιού)».

Αποζημιώσεις
Για τη σωστή διαχείριση του όλου συστήματος, η Εταιρεία Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας υποστηρίζει πως «θα χρειαστούν δαπάνες για την διασφάλιση των κοινών αγαθών (έδαφος, άνθρακας που βασικά είναι συγκεντρωμένος στα επιφανειακά στρώματα του εδάφους), και συγκράτηση του νερού των βροχών από το έδαφος». Τονίζεται,  επίσης, ότι οι ελαιοπαραγωγοί, ανάλογα με το βαθμό της ζημιάς των δένδρων και την ποικιλία, δεν θα έχουν παραγωγή για τουλάχιστον 2 έως και 7 χρόνια. «Είναι, επομένως, χρέος της Πολιτείας να αναγνωρίσει όχι μόνο την οικονομική ζημιά των παραγωγών από την ανηρτημένη παραγωγή και το φυτικό κεφάλαιο, αλλά και τις υπηρεσίες που προσφέρουν οι ελαιοπαραγωγοί για τη διαφύλαξη του όλου οικοσυστήματος», τονίζει η Εταιρεία.

Προτείνεται, τέλος, να εκπονηθούν μελέτες για την κάθε περιοχή ξεχωριστά από ειδικούς γεωτεχνικούς και περιβαλλοντολόγους, ώστε να προσδιοριστεί ο βαθμός ζημιάς των δένδρων και να προταθεί ο σωστός τρόπος αποκατάστασης των ελαιώνων που επλήγησαν. «Οι μελέτες αυτές θα πρέπει να ενταχθούν σε ένα ευρύτερο πλαίσιο μελετών για την αποκατάσταση και ανασυγκρότηση των πυρόπληκτων περιοχών», καταλήγει η Εταιρεία Εγκυκλοπαιδιστών Ελαιοκομίας.


φωτο: Ιλέην Ρήγα

Ενημερωθείτε για όλη την επικαιρότητα της Λακωνίας και όχι μόνο μέσα από τη συνεχή ροή του www.lakonikos.gr. Κάνετε like στη σελίδα και γίνετε μέλος στην ομάδα του lakonikos.gr στο Facebook για να μαθαίνετε τα νέα πρώτοι! Με το κύρος και την αξιοπιστία του «Λακωνικού Τύπου»της μοναδικής ημερήσιας εφημερίδας της Λακωνίας με ιστορία 25 ετών

ΔΕΙΤΕ ΤΑ ΟΛΑ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΑ
του Ανδρέα Πετρουλάκη
Το κλίκ της ημέρας
του Ανδρέα Πετρουλάκη
oncologists.gr

Πρόσφατα Νέα

Linardi Anastasia
Koutsoviti